Kaanji v/s Kaanji

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન..........


The meaning of this shlok of Gita is "If your enemy has caused you any damage than you are left with no choice but to kill him."


"Did you all understand?"
"Yes sir.......!!"
"What? The meaning of this shlok as I told you?"
"Yes sir"
"Suppose someone else interprets this same shlok in different way and draw entirely different meaning then?"
"Different meaning sir?"
"Yes. Different meaning. If someone tells all of you that the meaning is 'One has to do only one's duty. One should never expect the credits'. Then?"
[Confusion among the students. All look into each others' eyes..........!!]
"Ohh......I have made all of you very confused. Right?"
"This is what has happened and still happens with our society. Not all can understand the very meaning of Sanskrit language or for that matter the existence of God. So they have to be dependent upon what their Gurujis or Maharaj interpret for them..........!!"
"It's all matter of interpretations. The evaluation of modern Hindu religion and its roots has taken shape from various interpretations. And that's what I try to explain that historians interpret history by their perceptions, understanding and sources. Sometimes very close to real one and sometimes substantially different."
[Evening of Thursday 1st July'10>>History class of VII standard students>>Teacher : Monark Sir]

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન..........


ગીતાનો આ શ્લોક સ્ટેજ પરથી બોલાયો અને મને આજની સાંજ યાદ આવી ગઈ. આજે જ છોકરાઓને આ શ્લોક સમજાવીને રાત્રે નાટક જોવા આવવાનું થયું અને જે મુદ્દાઓ એમની સાથે ચર્ચ્યા એ જ મુદ્દાઓને વાચા આપતું નાટક હું જોઈ રહ્યો છું.


આસ્થાનો અતિરેક કરીને ભગવાનના નામે ભોગવટો કરતા ભોગીઓને ખુલ્લા પાડતું અને ખુદને ખુદા સમજીને ખુદાને ખુદ વિચારતા કરી મુકતા અલગારી વેપારી કાનજીની મનોવ્યથા દર્શાવતું નાટક એટલે.............


"કાનજી વિરુદ્ધ કાનજી"


નાસ્તિક હોવું એટલે શું?


કોઈ પથ્થરની મૂર્તિ જેમાં આસ્તિકોને ભગવાનના દર્શન થાય છે એને માત્ર પથ્થર જ ગણનારો માણસ એટલે નાસ્તિક.
કોઈ પથ્થરના શિવલીંગની ઉપર લીટર દૂધ ઢોળવાને બદલે બહાર ઉભેલા કોઈ ભૂખ્યા ગરીબને દૂધ પીવડાવનારો માણસ એટલે નાસ્તિક.
કોઈ માનતા બાધા આખડી ના નામે ભગવાન સામે એક્સચેન્જ ઓફર મુકવાને બદલે જે પોતાને જોઈએ છે એ જાતે જ મેળવી લેનારો માણસ એટલે નાસ્તિક.
કોઈ સંસ્કૃતનાં શ્લોકો જે પોતાને સમજાતા નથી એ ભગવાનને સંભળાવીને બોર કરવાને બદલે એની સાથે પોતાની ભાષામાં વાત કરનારો માણસ એટલે નાસ્તિક.
આખા ભારતવર્ષ માં ભ્રમણ કરીને શક્ય એટલા મંદિરોના પગથીયા પર ભગવાનને સાક્ષાત દંડવત પ્રણામ કરવાને બદલે એને પોતાનો દોસ્ત ગણી ને પોતાના ઘરે બોલાવનારો માણસ એટલે નાસ્તિક.


કાનજી લાલજી મહેતા. પાકો વાણીયો. ધરતીકંપમાં એની દુકાન પડી જાય છે અને ઇન્શ્યોરન્સ કંપની વાળા એક્ટ ઓફ ગોડ કહીને વીમાના પૈસા આપવાની નાં પાડે છે તો આ ઘટના માટે ભગવાનને જવાબદાર ગણાવીને કાનજી પોતાનું નુકસાન વસુલવા ઉપરવાળા કાનજીની ઉપર કેસ ઠોકી દે છે. અને પછી શરું થાય છે આપણી માન્યતાઓના ભુક્કા કાઢી નાખતું અને ભગવાનની શ્રદ્ધાના નામે કરવામાં આવતા ધતિંગો ને ઉઘાડા પાડતું નાટક...........કાનજી વિરુદ્ધ કાનજી.


સચિન ખેડેકર ના લાજવાબ અભિનયથી મઢ્યુ આ નાટક એના લેખક ભાવેશ પાટડીયાના લેખનથી ધીમે ધીમે ઉઘડે છે અને અંત આવતા સુધીમાં ભલભલા આસ્તીકોની આંખો ઉઘાડી નાખે છે.


જો મોકો મળે તો અચૂકથી ના ચૂકવા જેવું આ નાટક છે. આ નાટક જોયા પછી આપણામાં રહેલો કાનજી બહાર આવે અને આ બહારની દુનિયામાં શ્રદ્ધા અને આસ્થાના નામે થતા મંદિરોના ગોરખધંધા બંધ કરાવે ત્યારે આ નાટકની ટીમનો પ્રયત્ન ફળશે.

The mind finger connection : 9_not another movie review

Just finished watching 9. I am completely speechless. I think, why the hell I avoided such a superanimated movie for so long while I downloaded it long back. Really stunning. The new era of animation movies have completely taken hollywood in the new realm of film-making. Avatar is path-breaking in this category and rest of others like Up, How to train your dragon and 9.

But I am not going to review this movie as reviewing this movie is doing a potty over any bank of the river and making the water polluted. I really mean it. This movie is like a flowing water of lot of salts, minerals, stones, aquatic lives. This movie is a flow of technology cum creativity.

How the story writer thought of writing each and every scene, each and every dialogue, and then shooting the same as written. I am so influenced with this movie that I can not control myself of appreciating it. But wait……….!!

The thoughts pissing my mind are just at the surface to come-out. They are as usual pinching me so hardly and itching is everywhere on my body. Being an Indian is really a matter of pride but sometimes I really wish of having my share of breathe come from west. Why? The answer lies in the air of west. The air of west is full of creativity. And that is exactly what I need. Creative thoughts result in the creation of movies like 9. In thermodynamics, there are two words. Source and Sink.

The source of creative thoughts is of course west and their movies. And as one can guess with the movies like Housefull and Kites and many more, Bollywood fills the position of Sink. Oh…..it ain't that bad. Anurag Kashyap and Sriram Raghvan and many more can divert the flow and they are trying at their finest level. But, when one of them when come up with movie like Paanch or No smoking, either it got banned or it has to accept the title of worst movie of the year by our so called film critics.

If I can get a chance, I would definitely like to show my students such a creative work like 9 or movies like fight club or tweleve monkey or memento. But I am helpless. My students and many students of India or let us call the future of India is busy in watching Indian Idol. Their about to become idol is about to sing all blockbuster songs of established singers and judges are about to comment on whether their singing is close to the original work or this replication work is missing something………!!

Ha ha……!! Where the hell is creativity? Individuality? Can't we start some shows where students compete with each other for making some science project or photography competition or short film making or something which can at least take out their imaginations in front.

There is no matter of crying like this and it is pointless. But still when I ask my students about something off topic, they become speechless. Is it their fault? They are busy in mugging up the course contents and in practicing the same sums from the text books as our board papers are 100% from text books. No need for further reading. No need to go beyond the scope of "text books"……….!!

Yahi pe hota hai creativity ka khun………..!! Aur jab mein 9 jaisi movies dekhta hoon to mera khun 9 times khaulta hain………..!!

આ વેકેશનના ગમતા મુવીસ..........!! (Part 3)

૩. Before Sunrise

પ્રેમ કરવો એટલે સતત કોઈને I Love You કહ્યા કરવું કે કોઈની પાસે બોલાવડાવ્યા કરવું એમ તો નહીજ થતો હોય. હું ભારપૂર્વક તો કહી શકું એમ નથી કારણકે આ પ્રકારના પ્રેમનો મને જરાક પણ અનુભવ નથી. પણ Before Sunrise જોયા પછી એટલું માનવાનું મન ચોક્કસ થાય છે કે પ્રેમ એક પણ વાર I Love You કહ્યા વગર પણ સામે છેડે પહોંચે છે.

પ્રેમની જ્યાં માત્ર અનુભૂતિ જ હોય અને ક્યાંય જણાયા વગરની હાજરી હોય એવો નિર્મળ અને વિશુદ્ધ પ્રેમ આ ફિલ્મમાં બે પાત્રો વચ્ચે દેખાઈ આવે છે. આખી ફિલ્મમાં માત્ર વાતો અને બસ વાતો જ છે.

ફિલ્મ શરુ થાય છે એક ટ્રેનમાં જ્યાં એક અમેરિકન છોકરો અને એક ફ્રેંચ છોકરી અમસ્તા જ વાતચીત શરુ કરી દે છે અને એ દોર પછી અટકતો જ નથી. એકબીજાની ગમતી વાતો, એકબીજાના સિક્રેટસ અને એકબીજાની મશ્કરી કરતા કરતા રાત પડવા આવી જાય છે. બંને જણા બસ આમ જ વાતો કરતા કરતા રાત વિતાવવાનું નક્કી કરે છે. અને મોડી રાત સુધીમાં એ બંનેને એટલું તો સમજાઈ જ જાય છે કે બંને કદાચ એકબીજા માટે જ બનેલા છે.

જીવન વિશેનો બંનેનો અભિગમ ભલે અલગ અલગ હોય પણ જીવન જીવવાની બંનેની જે તલબ છે એ બંનેને આખરે એકબીજાના પ્રેમમાં પાડી દે છે. ફિલ્મમાં ક્યાંય વેવલાવેડા કે આછાકલાપણું બતાવ્યું નથી. જાત જાતના ને ભાત ભાતના કોઈ પ્રોમીસ કે વચનો કે દીલફાડ પ્રેમ કરવાની ક્યાંય સાબિતીઓ આપવી પડતી નથી. આકાશના તારા તોડી લાવવાની કે કોઈના માટે દુનિયા સામે લડી લેવાની બડાઈઓ પણ નથી. એટલે જ તો આ પ્રેમ નિર્મળ અને પવિત્ર લાગે છે.

આખરે સવાર પડે છે અને જે પળની નાછૂટકે રાહ જોવાતી હતી એ પળ આવી પહોંચે છે. બંનેને હવે જુદા પડવાનું છે. બંને આ જ જગ્યાએ ફરી મળવાનું નક્કી કરે છે. એકઝેટ છ મહિના પછી. હાથમાંથી હાથ છૂટી જાય છે અને આખરે બે માંથી એક જણને લઈને ટ્રેન ઉપડી જાય છે. ફિલ્મ હોવા છતાં પણ કોઈ ફિલ્મી રોના ધોના કે ડ્રામેબાજી નઈ. માત્ર અને માત્ર વાસ્તવિકતા. બંને અલગ પડી જાય છે પણ બંને પાસે હવે છે એકબીજાની સાથે વિતાવેલી જીવનની સૌથી યાદગાર પળો.

હિન્દી ફિલ્મ હોત તો હજી ખેંચી ખેંચી ને વાર્તાને ચૂંથી નાખી હોત. પણ પ્રેમને બે મળેલા જીવો વચ્ચે જીવતો રાખીને અહી ફિલ્મ પૂરી થઇ જાય છે.

***

મેં હજી સુધી પ્રેમનો અનુભવ કર્યો નથી. પણ હે પ્રભુ, કોઈ મને પ્રેમ કરનારું મળે કે હું કોઈના પ્રેમ માં પડું તો પ્રેમની આવી ઊંડાઈ અને આવી નિર્મળતાનો મને ચોક્કસ અનુભવ કરાવજે.

mOnaRk's Verdict : **** (4/5)

આ વેકેશનના ગમતા મુવીસ..........!! (Volume II)

2. Inglourious Basterds

બહુ હવાતિયાં માર્યા છતાંય આ ફિલ્મ મને થીએટરમાં જોવાનો મોકો ના મળ્યો. આ પહેલા Quentin Tarantinoના લગભગ બધા જ મુવીસ જોઈ કાઢ્યા હતા એટલે એના તો આપણે ક્રેઝી ફેન થઇ ગયા હતા પણ તોય કોઈ મેળ ના પડ્યો.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  
આખરે ડાઉનલોડ કરીને જોવાનો વારો આવ્યો.
ટારાંટીનો ક્યાંતો અડધો ક્યાંતો પુરો ગાંડો ઘેલો માણસ છે. એને સિનેમાની હંમેશા ચઢેલી જ હોય છે. જે પણ ફિલ્મમાં જુઓ એ કોઈક ને કોઈક રીતે આપણને એવી સોલ્લીડ ચોંટાડે છે કે ફિલ્મ પત્યા પછીએ આપણને એ ચચર્યા જ કરે..........!!
મારી આ વાતો જેને ગાંડી-ઘેલી લાગે એમણે ટારાંટીનોના મુવીસ જોયા નથી એટલું ચોક્કસ. સાલું એવું થાય કે આને આવા નુસ્ખાઓ સુઝતા કેવી રીતે હશે? Reservoir dogsની ગાળાગાળી હોય કે Pulp fictionની Samual Jackson અને John travoltaની બર્ગર ખાતા ખાતા કરેલી બમ્સ બનવાની વાતો. Kill Bill 1 અને 2 તો સાલા લાલ અને પીળા રંગે રંગેલા બદલાની વાતો કરતા સૌથી લાજવાબ હિંસક અને ઢીંચક મુવીસ છે.
પણ Inglourious Basterdsની તો વાત જ કંઇક અલગ છે........
બીજા વિશ્વયુદ્ધના સમયે બાસ્ટર્ડ કહેવાતા અને બદલાની આગમાં ઘૂમતા ઝનુની લોકોનું ગ્રુપ હિટલરના નાઝીઓની કેવી વાટ લગાડે છે એ ટારાંટીનોથી વધારે સારી રીતે કોણ સમજાઈ શકવાનું છે?
                                                                                                                                                                                                          

                                                                                                   
ફિલ્મ શરુ થાય છે ફ્રાન્સના કોઈ પરગણાંમાં જ્યાં પેલો ખંધો અને ચબરાક હાન્સ લાંડા એકદમ શાંતિથી પેલા બિચારા ખેડૂતને આંટા આવી જાય એવી રીતે ઉંદર અને ખિસકોલીનો તફાવત સમજાવે છે. લાંડા કહે છે કે ઉંદર અને ખિસકોલી બંને ઘરમાં ઘુસે તો રોગચાળો ફેલાવે છે પણ તોએ આપણને ઉંદરને જોઈને જેટલી સુગ ચઢે છે એટલી ખિસકોલીને જોઈને નથી ચડતી.
આ ભાઈ નો કહેવાનો મતલબ એકદમ સ્પષ્ટ છે. એને મન બધ્ધા જ યહુદીઓ ઉંદર જેવા છે. અને એનું કામ આ ઉંદરોનો ઉપદ્રવ રોકાવાનું છે. લો બોલો........!! હાન્સ લાંડા તો ફિલ્મનું એક કિરદાર માત્ર છે. પણ એના દ્વારા જર્મનોની યહુદીઓ પ્રત્યેની માનસિકતા ટારાંટીનોએ દિલધડક રીતે સમજાવી દીધી છે.                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                  
ફિલ્મનું બીજું ચેપ્ટર Brad Pittની ધમાકેદાર એન્ટ્રીનું છે. એ પાછો એના સોલ્જર્સ પાસે વન હન્ડ્રેડ નાઝી સ્કાલ્પની માંગણી કરે છે. અને પછી આવે છે હિટલરના નાઈ નાઈ નાઈ નાઈ કરતા ધમપછાડા. હિટલર સાચ્ચે આવો જ હશે? અને પેલો મગજનો વીફરેલો "ધ બીઅર જ્યુ". સાલું બેઝબોલના ફટકાથી પેલાનું તો માથુ જ ફાડી નાખ્યું. આ જ તો ટારાંટીનોની સ્ટાઈલ છે બોસ. તમે થથરી જાવ અને ઈ ઈ કરી મુકો એવી ચીતરી એ પોતાની ફિલ્મોમાં તમને ચઢાવે છે.
ફિલ્મના ત્રીજા ચેપ્ટરમાં શોસાન્ના નામની પેલી છોકરી જેને પહેલા ચેપ્ટરમાં હાન્સ લાંડાએ જીવતી છોડી મૂકી તી એ હવે એમાન્યુંએલ ના નવા નામથી એક થીએટર ચલાવે છે અને એની પાછળ એક નાઝી સોલ્જર દીવાનો થાય છે. આ સોલ્જરના પરાક્રમોની ફિલ્મ, જેમાં આ દિવાનો પોતે હીરો બને છે, એ જે ડાયરેક્ટર ઉતારી રહ્યો હોય છે એને આ દિવાનો પોતાની ફિલ્મનું પ્રીમિયર પેલી એમાન્યુંએલના થીએટર માં યોજવાનું કહે છે.                                                                                                                                              

આ બાજુ થીએટરની માલકણ એક છોકરી છે એમ જાણીને પેલો હાન્સ લાંડા એને મળે છે અને પેલી એમાન્યુંએલના શરીરમાંથી ભયનું જે લખલખું પસાર થઇ જાય છે એ આપણે પણ અનુભવી શકીએ છે. વાહ ટારાંટીનો.........તારી માયા..........!! આખરે પેલો ડાયરેક્ટર એમાંન્યુંએલના થીએટરમાં પેલા લવરિયા સોલ્જર ની ફિલ્મ પ્રદર્શિત કરવા માટે રેડી થઇ જાય છે. અને વિધિના (ટારાંટીનોના) વિધાન એવા કે હિટલર ખુદ આ ફિલ્મ જોવા માટે એ થીએટરમાં આવવા તૈયાર થઇ જાય છે.
આવો મોકો ફરી ક્યારેય નઈ મળે એ પામી જનારી એમાન્યુંએલ પોતાના મિત્ર સાથે જ્યારે પ્રીમિયર ચાલતું હોય ત્યારે આખા થીએટરને ઉડાવી દેવાનું કાવતરું રચે છે. બિલકુલ એ જ વખતે બ્રિટીશ ઓફિસર અને એક ફૂટેલી જર્મન એક્ટ્રેસ સાથે મળીને પેલા બાસ્ટર્ડસ ચોરીછૂપે આ પ્રીમિયરમાં જવાનું કાવતરું રચે છે.
પણ જ્યાં આ કાવતરું રચાતું હોય છે એ બેઝમેન્ટમાં પેલા લાંડાના કઝીન જેવો નાઝી ઓફિસર પેલા બ્રિટીશરની અજુગતી ઉચ્ચારાતી જર્મન ભાષા પારખી જાય છે અને થ્રી ગ્લાસીસ કેહવાની નોન જર્મન સ્ટાઈલને પકડી પાડી બધું લોચામાં નાખી દે છે.
અન્ધાધૂંધ ફાયરીંગમાં પેલી જર્મન એક્ટ્રેસ બચી જાય છે અને એ Brad Pitt અને એના બે જોડીદારો સાથે પ્રીમિયરમાં જાય છે. આખી ફિલ્મનો સૌથી મજેદાર સીન અહી છે. હાન્સ લાંડાને ખબર પડી ગઈ હોય છે કે આ  એક્ટ્રેસ નાઝી-વિરોધી કાવતરામાં સંડોવાયેલી છે. એ વખતે લાંડા એના ત્રણ કહેવાતા ઇટાલિયન મિત્રોની જે ફીરકી લે છે જે ફીરકી લે છે. બવ મજા આવે છે એ સીન વારંવાર જોવાની.
Brad Pittના ચહેરા પરની ચીડ કેવી દેખાઈ આવે છે. ટારાંટીનો આ બધું ઝીલવામાં તો માસ્ટર છે બાપુ. અને પછી ફિલ્મ શરુ થાય છે. હિટલર પોતે ફિલ્મ જોવા આવી પૂગ્યો છે. લાંડાને બધી ખબર છે તો શું એ આ કાવતરું રોકે છે? શું Brad Pitt હિટલર અને બીજા નાઝીઓને મારવામાં સફળ થાય છે? શું એમાન્યુંએલને પોતાનો બદલો પોતાનું થીએટર ઉડાવીને મળે છે?
Inglourious Basterds જોઈ નાખો જો આ બધા પ્રશ્નોના જવાબ જોઈતા હોય તો................         

                   

ફિલ્મના અંત માં કહેવાયેલો ડાયલોગ ભલે Brad Pitt પોતાના માટે બોલતો હોય, પણ હકીકતમાં એ પાત્ર દ્વારા ટારાંટીનો આપણને એમ કહેવા માંગે છે કે આ ફિલ્મ મારી "માસ્ટર-પીસ" છે. હું સમજી ગયો ટારાંટીનો. આ ફિલ્મ ખરેખર તમારી માસ્ટર-પીસ ફિલ્મ છે.
mOnaRk's Verdict : ****1/2 (4.5/5)
હવે છેલ્લી મુવીનો વારો આ બ્લોગના છેલ્લા ભાગમાં.
ક્રમશઃ..........................